Ordu (il)
 |
Bu madde Vikipedi standartlarına uygun değildir. Sayfayı Vikipedi standartlarına göre uygun biçimde düzenleyip Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. Not: Gerekli değişiklik yapılmadan bu şablon kaldırılmamalıdır. Bu madde Ocak 2011 tarihinden beri, düzenleme isteğiyle etiketlidir. |
 |
Bu maddedeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına bakabilirsiniz. Maddeye uygun biçimde kaynaklar ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
| Ordu | |
| — İl — | |
 |
|
 |
|
| Ülke | Türkiye |
|---|---|
| Coğrafi bölge | Karadeniz |
| Yönetim | |
| - Vali | Orhan Düzgün |
| Yüz ölçümü | |
| - Toplam | 5.894 km² (2.275,7 sq mi) |
| Nüfus (2011)[1] | |
| - Toplam | 714,390 |
| - Yoğunluk | 121,38/km² (314,4/sq mi) |
| - Kır | 305,102 |
| - Şehir | 409,288 |
| Zaman dilimi | DAZD (+2) |
| - Yaz (YSU) | DAYZD (+3) |
| İl alan kodu | 452 |
| İl plaka kodu | 52 |
| Website: Ordu Valiliği | |
Ordu, Türkiye Cumhuriyeti'nin Karadeniz Bölgesi'nin Orta ve Doğu Karadeniz Bölümü'nde yer alan bir ildir.
1920 yılında bağlı olduğu Trabzon'dan ayrılmış, 4 Nisan 1920 tarihinde il statüsüne kavuşmuştur. 2010 TÜİK verilerine göre ilimizde merkez ilçeyle beraber 19 ilçe, 53 belde ve 481 köy vardır.
- Kuruluş yılı: 1920
- Nüfusu: 719.183 (2010) (İl Merkezi Nüfusu: 141.341)
- Yüz ölçümü: 5.963 km²
- Belediye Sayısı: 53
- Köy Sayısı: 481
Konu başlıkları |
Tarihçe
Ordu ili MÖ 400 yılından önce şehir merkezinin 5 kilometre dışında olan halk arasında Bozukkale olarak bilinen bölgede 'Kotyora' (Kut Yöresi) adıyla kurulmuştur. Kotyora, Kut Yöresi anlamına gelmektedir. Kut Türklerinin MÖ 2500-2400 yıllarında Hazar Gölü çevresinde otururken batıya göçen ve Türkçe konuşan bir kavim olduğunu ifade eden tarihçiler, "Kut kavminin Türk kökenli olduğunu ünlü Sümerolog Prof. Dr. Benna Landsberger, 1937'de yapılan Tarih Kurultayı'nda Atatürk'ün huzurunda bizzat söylemiştir. Pek çok bilim adamı Kut Türklerinin kullandığı dilin Ural-Altay dillerinin bir parçası olduğunu kabul etmiştir" ifadelerini kullanmaktadırlar.
Coğrafya
Ordu il merkezi 41° kuzey paraleli ve 37° ve 38° doğu meridyenleri arasında, Karadeniz Bölgesi'nin, Doğu Karadeniz (http://www.ordu.gov.tr/tr/index.php?option=content&task=view&id=82&Itemid=58 ) bölümünde yer almaktadır. İlin kuzeyini Kuzey Anadolu dağlarının kıyı sıraları kaplamaktadır. Kıyılara yakın tepelerle başlayan bu dağlar içeri doğru gitikce yükselir. Ordu, Giresun ve Sivas ilinin birbirlerine komşu olduğu kesimde 3.000 m yi bulmaktadır. Ordu ili ve Giresun aynı il gibilerdir. İlin en yüksek tepesi giresun sınırına yakın olan Aşut Obası'ndaki Gönderiç Tepesi'dir.
İklim
Ordu ilinde Karadeniz iklimi görülmektedir. Ancak arkadan geçen dağ yükseltilerinin azalmasıyla kışın soğuk günlerin sayısı bir iki günle sınırlıdır. İlin iç kesimdeki ilçelerine yükseltinin artmasıyla beraber soğuk buralarda daha şiddetlidir. Kışın iç kesimlerdeki ilçelerde 6 ay boyunca kar yağar. Özellikle merkez yaylalarına çok kar yağmakla beraber çokta soğuk olmaktadır. Bunlara Çambaşı yaylası Beşiktaşı yaylası ve Sarı obası yaylası örnek olarak gösterilir; kar buralarda mayıs ayına kadar erimez.
Nüfus
| Ordu il nüfus bilgileri | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yıl | Toplam | Değişim | Sıra | Yüzde | Kır - Şehir | Erkek - Kadın | ||||||||
| 1965[2] | 543.863 | — | 15 | %1.73 | 460.278 |
%85
%15
|
83.585 | 268.141 | %49.3 | %50.7 | 275.722 | |||
| 1970[3] | 608.721 | %12  |
15 | %1.71 | 490.680 |
%81
%19
|
118.041 | 298.842 | %49.1 | %50.9 | 309.879 | |||
| 1975[4] | 664.290 | %9 |
20 | %1.65 | 515.553 |
%78
%22
|
148.737 | 332.018 | %50 | %50 | 332.272 | |||
| 1980[5] | 713.535 | %7 |
21 | %1.59 | 543.715 |
%76
%24
|
169.820 | 350.431 | %49.1 | %50.9 | 363.104 | |||
| 1985[6] | 763.857 | %7 |
22 | %1.51 | 543.790 |
%71
%29
|
220.067 | 367.961 | %48.2 | %51.8 | 395.896 | |||
| 1990[7] | 830.105 | %9 |
21 | %1.47 | 493.285 |
%59
%41
|
336.820 | 408.709 | %49.2 | %50.8 | 421.396 | |||
| 2000[8] | 887.765 | %7 |
22 | %1.31 | 471.134 |
%53
%47
|
416.631 | 441.447 | %49.7 | %50.3 | 446.318 | |||
| 2007[9] | 715.409 | -%19  |
30 | %1.01 | 320.126 |
%45
%55
|
395.283 | 356.553 | %49.8 | %50.2 | 358.856 | |||
| 2008[10] | 719.278 | %1 |
30 | %1.01 | 335.212 |
%47
%53
|
384.066 | 358.910 | %49.9 | %50.1 | 360.368 | |||
| 2009[11] | 723.507 | %1 |
30 | %1 | 324.472 |
%45
%55
|
399.035 | 361.422 | %50 | %50.1 | 362.085 | |||
| 2010[12] | 719.183 | -%1 |
30 | %0.98 | 314.793 |
%44
%56
|
404.390 | 358.386 | %49.8 | %50.2 | 360.797 | |||
| 2011[13] | 714.390 | -%1 |
30 | %0.96 | 305.102 |
%43
%57
|
409.288 | 356.675 | %49.9 | %50.1 | 357.715 | |||
Değişim, bir önceki nüfus sayımına göre değişimin yüzde olarak oranıdır. Sıra, Ordu il nüfusunun Türkiye illeri arasındaki sıralamasıdır. Yüzde, Ordu il nüfusunun, Türkiye nüfusuna oranıdır.
İlçeler
|
|
Ekonomi
Sanayi
Ordu'da sanayi çok gelişmemiştir. Ama Türkiye'nin 3 önemli fabrikası Ordu'dadır: 1-Sağra Çikolata Fabrikası - Dünyaya dağıtılan Sarelle, Tadelle, Gol, Gofy ve Sagra ürünleri burada üretilmektedir. 2-Çamsan Laminat Parke 3-Altaş Yağ Sanayi A.Ş. - Çotanak markalı fındık, mısır, kanola, ayçiçek, soya ve ideal yağı üretilmektedir. Fabrika ayrıca temizlik ürünleri de üretmektedir. Bunların yanı sıra çok sayıda fındık fabrikası beton şirketleri vb. gibi birçok küçük fabrika vardır. Ordu ili fındık, çikolata, fındık yağı gibi besin gruplarında oldukça gelişmiştir. Bunlarla çok miktarda gelir de sağlamaktadır.
Boztepe
Boztepe, bir tarafında Ordu manzarası bir tarafında uçsuz bucaksız Karadeniz manzarasına sahip, bir tarafında yemyeşil tepelere hakim ziyaret edenleri büyüleyen bir yerdir. Her yıl binlerce turist ağırlar. Özellikle yaz aylarında insanlar sırf manzara için bu tepeye çıkarlar.
Boztepe'de yiyecek içecek gibi ihtiyaçlarınızı karşılayacak restoran vs. bulunmakta ayrıca çam ormanları arasında piknik alanı mevcuttur. Kış aylarında ise saçlarına beyaz düşer Boztepe'nin, kar yağar ve beyaz yeşil ile dans eder.
Boztepe'de artık yamaç paraşütü gibi aktiviteler yapılmaktadır. Yakın tarihte turizm açısından çok güzel yerlere geleğine inanılıyor.
Ayrıca Boztepe-Ordu arasında yapılmış bir teleferik de bulunmaktadır. Bu sayede Boztepe'ye teleferik ile çıkıp inebiliyorsunuz.
Ulugöl
Gölköy ilçesi Süleymaniye ve Haruniye köyü sınırları içinde kalan göldür. Yörenin en güzel yerlerindendir. Yazları burada şenlikler düzenlenir.
Şive
Türkçenin Ordu ilinde kullanılan şivesinin Batı Anadolu ağızları içindeki konumu Prof. Dr. Leyla Karahan'ın Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması (Türk Dil Kurumu yayınları: 630, Ankara 1996) adlı çalışmasına göre, Mesudiye hariç aynı gruptadır:
|
|||||||||||||||||||||||||||||
Kültür ve sanat
İlde birçok tiyatro ve sinema bulunmakta ve düzenli kültürel etkinlikler düzenlenmektedir. Ordu her ne kadar coğrafya kitaplarında Orta ve Doğu Karadeniz bölgelerinde toprağı olan ve her iki bölgeye ait bir il olarak geçmekteyse de hemen hemen bütün kültürel özellikleriyle Dogu Karadeniz Bölgesi'ne ait bir ildir. İlde Türkmen/Çepni kültürü hakimdir.
Ordu halk müziği ve geleneksel halk oyunları çevre illerle benzerlikler göstermektedir. Bağlama ,kemençe, davul-zurna,davul-klarnet (yöresel tabirle gırnata) gibi çalgıların bir arada kullanıldığı yörede oyunlar ilçeden ilçeye değişmekle birlikte karşılama ve horon ağırlıklıdır.
Klarnet yani gırnata çalgısı davul ile birlikte daha çok Vona (Perşembe), Ordu Merkez, Gülyalı, Kabadüz, Ulubey ilçelerinde daha çok Ordu Karşılaması, Giresun Karşılaması, Giresun Sallaması, Gürcü Horonu, Perşembe Erkek Horonu, Sarhoş Karşılaması gibi oyunlara eşlik etmektedir. Kültürel özellikler açısından Ordu ve ilçeleri benzer özellikler gösterse de pek çok farklılıklar da içermektedir.
Horon daha çok kıyı ilçelerinin ve Ordu Merkez ilçenin güneyinde kalan Ulubey, Kabadüz, Gürgentepe, Gölköy, Mesudiye ilçelerinin halk oyunudur. Kıyı ilçeleri olarak da Ünye'nin bazı köyleri, Fatsa, Vona (Perşembe), Gülyalı ilçelerinde icra edilir. Karşılama oyunları Ordu ilinde en çok oynanan oyun türlerinden biridir. Bu oyunda da daha çok Bolaman, Vona(Perşembe), Ordu Merkez, Gülyalı, Kabadüz, Ulubey, Gürgentepe, Gölköy, Mesudiye (kısmen) ilçelerinde çokca icra edilir. Karşılama ad olarak Ordu Karşılaması olarak bilinir ve figürleri Giresun Karşılaması'ndan farklıdır. Ancak yörede Giresun Karşılaması da icra edilmektedir. Karşılama müzikleri genellikle Giresun ile aynı özelliklere sahiptir. Ordu'da Oy Gemici Gemici, Fındık Toplayan Kızlar, Bağlamam Perde Perde gibi türkülerle karşılama oyunları bolca icra edilir.
Yöre Ordu-Giresun ağzının etkilediği bölge içerisindedir. Ünye-Beşikdüzü (Vilayati Çepni) arasında kullanılan ağız ortak bir ağızdır. Bu ağız Trabzon, Rize ve Artvin ağızlarıyla karıştırılmamalıdır.
Doğal varlıklar
- Ulugöl
- Hoynat Adası
Kaleler
- Ünye Kalesi
- Gölköy Kalesi
- Bolaman Kalesi
Kiliseler
- Taşbaşı Kültür Merkezi (Eski Cezaevi-Kilise)
Müze ve tarihi yapılar
- Paşaoğlu Konağı (Etnografya Müzesi)
- Paşaoğlu Konağı
- Osman Paşa Şadırvanı
Parklar ve mesire alanları
- Boztepe
- Yasonburnu Yarımadası
- Çaka Kumsalı ve Mesire Yeri
- Efirli Plajı
Medya
Gazeteler
- Karadeniz Bayrak
- Ordu Değişim
- Ordu Gerçek
- Ordu Haberci
- Ordu İstikbal
- Ordu Kent
- Ordu Olay
- Ordu Vizyon
Radyolar
TV kanalları
Eğitim
Kardeş Şehirler
Kaynakça
- ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 2011 genel nüfus sayımı verileri" 25 Nisan 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 1965 genel nüfus sayımı verileri" 8 Mart 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 1970 genel nüfus sayımı verileri" 8 Mart 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 1975 genel nüfus sayımı verileri" 8 Mart 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 1980 genel nüfus sayımı verileri" 8 Mart 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 1985 genel nüfus sayımı verileri" 8 Mart 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 1990 genel nüfus sayımı verileri" 8 Mart 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 2000 genel nüfus sayımı verileri" 8 Mart 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 2007 genel nüfus sayımı verileri" 8 Mart 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 2008 genel nüfus sayımı verileri" 8 Mart 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 2009 genel nüfus sayımı verileri" 8 Mart 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 2010 genel nüfus sayımı verileri" 8 Mart 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 2011 genel nüfus sayımı verileri" 8 Mart 2012 tarihinde erişilmiştir.
Dış bağlantılar
- Ordu Valilik Resmi Sitesi
- Ordu Belediyesi Resmi Sitesi
- Ordu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Resmi Sitesi
|
|||||
|
|||||
|
|||||
 |
Ordu ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
