Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti
| Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti | |||||
| Naxçıvan Muxtar Respublikası | |||||
|
|||||
 Kuzey Kafkasya Bölgesi |
|||||
 |
|||||
| Başkent | Nahcivan | ||||
| Resmî dil(ler) | Azerbaycan Türkçesi | ||||
| Yönetim biçimi | Özerk | ||||
| - Parlamento Başkanı | Vasif Talıbov | ||||
| Kuruluş | |||||
| - Establishment of the Nakhchivan ASSR | 9 Şubat 1924 |
||||
| - Nahçıvan Otonom |
17 Kasım 1990 |
||||
| Yüzölçümü | |||||
| - Toplam | 5.363 km² 2 mil² |
||||
| - Su (%) | önemsiz miktar | ||||
| Nüfus | |||||
| - 2007 tahmini | 398.000 | ||||
| Para birimi | Azerbaycan Manatı (AZN) |
||||
| Zaman dilimi | EET (UTC+4) | ||||
| - Yaz | EEST (UTC+5) | ||||
Nahçıvan veya resmî adıyla Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti (Azerice: Naxçıvan Muxtar Respublikası), Azerbaycan'a bağlı ancak Azerbaycan ile sınırı olmayan özerk bir cumhuriyet.
Nahçıvan'ın, kuzeyi ve doğusu Ermenistan ile, güneyi ve batısı da İran topraklarıyla çevrilmiş olup, batısında yer alan Türkiye ile on üç kilometrelik bir sınırı vardır. Bu sınır bölgesi Türkiye tarafından Dilucu olarak adlandırılmakta olup, Türkiye ile Nahçıvan'ı birbirine bağlayan yol Dilucu'nda Aras Nehri üzerine inşa edilen Hasret Köprüsü'nden geçmektedir.
Konu başlıkları |
Coğrafya
Nahçıvan, 5.363 km2 yüzölçümüne sahiptir (Nahçıvan şehri - 35.48 km², Kengerli İlçesi - 682 km², Culfa İlçesi - 995 km², Ordubad İlçesi - 972 km², Sederek İlçesi - 151.34 km², Şerur İlçesi - 707.5 km², Şahbuz İlçesi - 918 km² olmak üzere) . Arazi yapısı dağlık bir nitelik gösteren Nahçıvan'da ovaların toplam araziye oranı % 20, ormanların oranı ise % 2 civarındadır.[kaynak belirtilmeli]
Azerbaycan'a bağlı olmakla birlikte, bu ülkeyle fiziki bağlantısı olmayan Nahçıvan, Türk cumhuriyetleri arasında Türkiye ile fiziki bağlantısı bulunan tek toprak parçasıdır. Türkiye ile Nahçıvan arasında 13 km'lik bir sınır bulunmaktadır. Nahçıvan şehir merkezi ile Türkiye'nin Iğdır ili arasındaki uzaklık 160 km olup, iki şehir karayolu ile birbirlerine bağlanmıştır. İki ülke arasındaki ulaşım ve ticari ilişkiler Dilucu Kapısı'ndan gerçekleştirilmektedir.
İdari yapı
Nahçıvan'ın statüsü, 12 Kasım 1995 tarihinde halk oylaması ile kabul edilen Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası'nın 9. bölümünde düzenlenmiştir. Buna göre; Nahçıvan içişlerinde özerk, savunma ve dış politikasında ise Azerbaycan'a bağlı bir statüye sahiptir. Yasama organı 45 üyeli Ali Meclis'ten, yürütme organı ise Bakanlar Kurulu'ndan oluşan Nahçıvan'da yargı görevi bağımsız mahkemelerde bulunmaktadır.
Nahçıvan, Türkiye'nin de taraf olduğu 1921 Moskova ve Kars Antlaşmaları uyarınca özerk statüsü devam etmek kaydıyla Azerbaycan'a bırakılmıştır. Bu çerçevede Türkiye de Nahçıvan'ın statüsünün devamında dolaylı olarak bir güvence unsuru haline gelmiş ve Nahçıvan'ın toprak bütünlüğünü kabul etmiştir. Ancak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki gibi daimi bir garantörlük söz konusu olmamıştır.
| İsim | Resim | Merkez | Nüfus | Notlar |
|---|---|---|---|---|
| Babek | Babek | |||
| Culfa | Culfa | |||
| Kengerli Rayonu | Kıvrak | |||
| Nahçivan |
 |
Nahçivan | ||
| Ordubad | Ordubad | En doğudaki idari bölgedir | ||
| Sederek | Haydarabad | Türkiye ile sınırı olan idari bölgedir | ||
| Şahbuz |
 |
Şahbuz | ||
| Şerur | Şerur |
Nüfus
Nahçıvan, tarihi Nahçıvan Hanlığı gibi, kendisine başkentlik yapan Nahçıvan şehrinin adı ile anılmaktadır. Şehir bugün 70.389 kişi nüfusa sahip olup (1 Ocak 2008 resmi verisi).[1], Nahçıvan'ın toplam nüfusu ise 398.000 kişidir (1 Ocak 2008 resmi verisi).[1]
Nahçıvan, Nahçıvan şehri ile buna bağlı 7 ilçeden oluşmaktadır (1 Ocak 2008 resmi verilerine göre Şerur:97.929 kişi, Sederek:13.339, Babek:67.726, Şahbuz:21.783, Culfa:39.071 Kengerli: 26.093 ve Ordubat:43.143 kişi).[1].
Etnik yapı
1 Ocak 2008 resmi verilerine göre Nahçivan Özerk Cumhuriyeti'nin nüfusu 384.400.[1]Etnik yapı ise 1 ocak 1999 resmi verilerine göre 381.118 Türk, 2.280 Kürt, 517 Rus,140 Ukraynalı, 51 Tatar, 17 Ermeni, 11 Lezgi, (% 0.021) ise diğer halkların temsilcileri.[2]
Eğitim-öğretim
Nüfusunun % 28'i şehir merkezlerinde yaşayan Nahçıvan'da 228 ilk ve orta öğretim okulu, 5 meslek lisesi ve 2 üniversite bulunmaktadır.[kaynak belirtilmeli] 1999 yılı itibariyle toplam öğrenci sayısı 80.000 olarak tespit edilmiştir.[kaynak belirtilmeli]
Dış bağlantılar
Galeri
-
Nahçıvanın Kafkaslardaki konumu -
-
-
sağ taraf Nahçıvan sol taraf İran, Aras Nehri-Culfa Image:Nakhichevan01.JPG|Mümine Hatun Kümbeti Nahcivan. -
Mümine Hatun Kümbeti üzerinde işlemeler. -
Kümbetin başka bir açıdan görünümü. -
Mümine Hatun Kümbeti yakınlarında ortaçağa ait mezartaşları.
Kaynakça
|
||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
