Müşrik
 |
Bu maddedeki üslubun, ansiklopedik bir yazıdan beklenen resmî ve ciddi üsluba uygun olmadığı düşünülmektedir. Konuyla ilgili tartışma için maddenin tartışma sayfasına lütfen bakınız. Maddeyi geliştirerek ya da konuyla ilgili tartışmaya katılarak Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
İlk olarak Kur'an'da yer alan "şirk" kavramı Arapça kökenli bir kelimedir. Kur'an'ın en temel kavramlarındandır. Genel anlamda bir şeye veya kimseye ilahi vasıflar vermek analmına gelir. Şirke düşen kişiye müşrik denir. Böylece müşrik o şeyi veya o kimseyi kutsanmış olur. Kutsanan şeylerin veya kişilerin harikulade özellikleri olduğu varsıylarak ilahlaştırılır. Bu süreç içinde insan farkında olmadan Allah'tan uzaklaşır.
İslam'ın kitabı Kur'an'da şirk en büyük hata ve günah olarak görülür. Müslüman yalnızca Allah yoluna teslimiyet gösterir ve başka ilahların varlığını reddeder. Böylece özünde tertemiz ve duru olan varlığını, aklını ve duygularını temiz turar (Hanif). Bu nedenle şirk insanın varoluşsal olarak yapacağı en büyük, affedilmez bir hata olarak görülmektedir. Kur'an'da şirk hatasından dolayı Allah'tan af dilenmesi önerilmektedir.
İslam dininde her şeyin tek kaynağı Allah olduğu için Kur'an'a göre müslüman insan en çok Allah'tan korkar, O'nu sever, O'na sığınır ve yalnız Allah'tan yardım diler. Allah'a ait olan hak ve sıfatları başkasına vermek veya bir başka yerde aramak şirk kabul edilir. Ayrıca şirk kelimesi sözlükte ortak kabul etmek, ortak koşmak, paylaştırmak gibi anlamlara gelir.
Kur'an ayetlerinde şirk kavramı
"De ki: 'Allah doğru söyler. Hepiniz İbrahim'in yoluna tertemiz olarak uyun. (Çünkü) O, müşriklerden değildi (Allah'tan başka ilahları reddeti).'"[1] (Al-i İmran Suresi, 95. ayet)
Şirk konusunda farklı yorumlar
İslam dininin kutsal kitabı olan Kur'an-ı Kerim'e göre Allah'a şirk koşmak güahların en büyüğüdür, en büyük zulüm ve adaletsizliktir. Şirkin islam alimlerine göre beş çeşidi vardır:
- Şirk-i istiklâl: Düalist, ikici, Tanrı anlayışıdır, "iki müstakil ilah"a inananların şirkidir. Mecûsilik - Zerdüştçülük ve Manihaizm örnek olarak verilebilir.
- Şirk-i teb'iz: Allah'ın bir olduğunu söylemek ve kabul etmekle beraber, O'nun ilahlardan mürekkeb olduğuna inanmaktır. Hıristiyanların, "Birde üç" - teslis inancı bu çeşit şirkin örneğidir.
- Şirk-i takrîb: Allah'ın bir olduğunu kabul etmekle beraber, Allah'a yakınlık sağlamak için aracılar kabul etmektir. İlk dönemlerdeki cahiliyye araplarının şirki bu çeşittir, zira onlar bir olan Yaratıcıyı, Allah'ı kabul etmekle beraber, Allah'a yakınlık sağlayacağına inandıkları putlara tapıyorlar - insanın tek başına, aracısız, Allah'a yaklaşamayacağını, tapamayacağını iddia ediyorlardı.
- Şirk-i taklîd: Ataların dinine taklîdi biçimde inanmak, onların yanlış inancını taklîd ederek şirk koşmaktır. Son dönem cahiliyye araplarının şirki bu çeşittir.
- Şirk-i esbâb: Yaratıcıyı inkâr eden şirk çeşididir. Bu çeşit şirkte, her şeyin Yaratıcının yaratmasıyla oluşmadığı, maddenin kendi kendisinin sebebi ve yaratıcısı olduğuna inanılır. Natüralist ve materyalist inanışlar bu türden bir şirke girerler.
Müşrik terimi ise Şirk işleyen, şirk yapan manasındadır. Şirk bir tür küfür olarak tanımlandığı için her müşrik aynı zamanda kâfir (küfür işleyen) olarak da tanımlanır.
