Arpaçay
 |
Bu madde Vikipedi standartlarına uygun değildir. Sayfayı Vikipedi standartlarına göre uygun biçimde düzenleyip Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. Not: Gerekli değişiklik yapılmadan bu şablon kaldırılmamalıdır. Bu madde Ağustos 2011 tarihinden beri, düzenleme isteğiyle etiketlidir. |
| Arpaçay | |
|---|---|
 |
|
| Harita | |
 |
|
| Bilgiler | |
| İlçe nüfusu: | 19.832 |
| Şehir nüfusu: | 2.549 |
| Köy ve belde nüfusu: | 17.283 |
| Nüfus yıl: | 2011 |
| Nüfus Kaynak: | TÜİK |
| Yüzölçümü: | 650 km² |
| Rakım: | 1450 metre |
| Koordinatlar | |
| Genel bilgiler | |
| Ülke: |  Türkiye |
| Coğrafi Bölge: | Doğu Anadolu |
| İl: | Kars |
| Alan kodu: | 0 474 |
| Plaka: | 36 |
| Kaymakam: | Fatih Acar |
| Kaymakamlık web sitesi: Arpaçay Kaymakamlığı | |
Arpaçay, Kars ilinin bir ilçesidir.
Konu başlıkları |
Tarihçe
Eski bir yerleşim yeridir. 1927 yılında birleştirilen Şöregel (Kızılçakçak) ile Zarşat(Arpaçay) kazalarının, doğusundan geçen Arpaçayı'ndan etkilenilerek verilen resmi adıdır. Tanrı dağları batısında Isığ Gölü çevresinde Arpasuyu bölgesinden gelme Türkmenler "Arpalı"dan kalmadır.
16. yy. Osmanlı Sayım Defterinde Arpaçay Suyu ile bunun kaynağı olan Arpalı Gölü çevresine Arpalı denmesi de bu yüzdendir. 1927'de devletçe Arpaçay'a çevrilmiştir.
Osmanlı İmparatorluğu zamanında Zarşat Sancağı ile Kars İline bağlı iken; 1877-1918 yılları arasında Rus işgali altında kalmıştır. 1927 yılında yeniden düzenlenen teşkilata göre Zarşat sınırından geçen Arpaçayı nehrine izafeten Arpaçay adını almıştır.
30 Ekim 1920'de Kars ve ilçeleri Türkiye'ye kazandırıldı. 3 Kasım 1920'de de Arpaçay'da Rus askerleri sınır dışı edilerek eski Zaruşat olan Arpaçay da üç gün sonra hürriyetine kavuştu. Hürriyetinin ardından sıra yerleşmeye gelmiştir. Azerbaycan ve Kafkas ellerinden Azeriler ve Karapapaklar (Terekemeler), Kars çevresinden Yerliler ile daha sonra Erivan(Revan)'dan Kürtler yerleşmiş olup; kendi örf ve adetlerine bağlı kalmakla birlikte aralarında uyum sağlamışlardır.
Coğrafya
Arpaçay İlçesi, doğusunda Ermenistan toprakları ve Akyaka ilçesi, güneyinde Kars İli bulunmakta olup; kuzeyinde Çıldır İlçesi ve batısında da Susuz ilçe toprakları ile çevrilidir. Ermenistan ile olan sınır uzunluğu ise 10 km.'dir.
İlçenin alanı 605 m² olup, yüksekliği (rakım) 1675 metredir.
Arazi az dalgalı olup, küçük çaplı tepeler vardır. İlçe hudutlarından geçen Kars Çayı'ndan başka, bir kısmı ilçe sınırlarında kalan Çıldır Gölünden akan Telek Suyu bulunmaktadır.
İklim
İklimi karasal karakter gösterir. Yazın ortalama sıcaklık 19.7 °C, kışın ortalama -4.3 °C dir.
Kar yağışında ortalama kar kalınlığı ilçe merkezinde 42 cm olmakta, yağmur ise m² ye 30-40 kg arası düşmektedir.
Nüfus
2009 yılı Adrese Dayalı Nüfus Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre toplam 20442 kişinin yaşadığı Arpaçay’da nüfusun 2.468’i ilçe merkezinde, 17.974’ü ise köylerde yaşamaktadır. Nüfusun cinsiyete göre dağılımına bakıldığında toplam Erkek nüfusun 10.421, toplam Kadın nüfusunun ise 10.021 olduğu görülmektedir.
Koçköyü, Kars tarihi boyunca İlk Belde belediyesi ünvanını taşıyan tek yerleşim yeridir.
Nüfusun %50.81'i erkek, %49.19'u kadındır. 1990 sayımına göre İlçe Nüfusu 32.272 idi. Nüfus sonuçlarına göre %36,6 azalma mevcuttur. İstanbul, Ankara, Bursa göç edilen illerden önemli olan birkaçıdır.
| Yıllara Göre İl Genel nüfusu | |
|---|---|
| 2009 | 20.442 |
| 2007 | 20.962 |
| 2000 | 24.995 |
| 1990 | 32.272 |
Köy nüfusları ve etnik yapısı
 |
Bu maddedeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına bakabilirsiniz. Maddeye uygun biçimde kaynaklar ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
Arpaçay, Kars'ın mozaik bir ilçesidir.Çok çeşitli kültürleri bir arada barındırır.İlçemizin 2007 yılına ait köy nüfusları ve etnik durumları aşağıdaki tabloda verilmiştir:
Yerleşim Yeri Toplam Erkek Kadın
Arpaçay 2.737 1.437 1.300
Akçakale 328 167 161 (Yerli-Kürt)
Akçalar 355 177 178 (Yerli)
Akmazdam 117 62 55 (Terekeme)
Arslanoğlu 264 134 130 (Terekeme)
Atçılar 790 389 401 (Kürt)
Aydıngün 425 209 216 (Terekeme)
Bacıoğlu 98 41 57 (Azeri)
Bardaklı 481 236 245 (Terekeme)
Bozyiğit 168 87 81 (Yerli)
Burcalı 70 33 37 (Terekeme)
Büyükçatma 536 270 266 (Kürt-Yerli)
Carcı 252 127 125 (KÜRT)
Carcıoğlu 198 107 91 (Terekeme)
Çanaksu 313 155 158 (Terekeme)
Dağköyü 96 53 43 (Terekeme)
Değirmenköprü 577 283 294 (Yerli)
Doğruyol 1.074 526 548 (Terekeme)
Gediksatılmış 247 135 112 (azeri )
Göldalı 302 156 146 (Terekeme)
Gönülalan 207 118 89 (Terekeme)
Gülyüzü 765 386 379 (KARAPAPAK-TEREKEME)
Güvercin 577 288 289 (Terekeme)
Hasançavuş 55 29 26 (Terekeme)
Kakaç 102 53 49 (Terekeme)
Karakale 297 152 145 (Terekeme)
Karaurgan 293 145 148 (Kürt)
Kardeştepe 346 179 167 (Terekeme)
Kıraç 277 145 132 (Terekeme)
Koçköyü 1.395 690 705 (Terekeme)
Kuyucuk 317 151 166 (Kürt-Terekeme)
Kuzgunlu 49 26 23 (Yerli)
Küçükboğaz 534 277 257 (kürt)
Küçükçatma 413 208 205 (yerli)
Kümbet 478 236 242 (Terekeme)
Melikköyü 703 344 359 (Kürt)
Mescitli 264 144 120 (azeri-kürt)
Meydancık 231 128 103 (Azeri)
Okçuoğlu 395 215 180 (Yerli)
Polatköy 602 302 300 (Kürt-Terekeme)
Söğütlü 149 72 77 (Yerli)
Taşbaşı 361 178 183 (Terekeme)
Taşdere 400 212 188 (Azeri)
Taşköprü 199 101 98 (Terekeme
Taşlıoğul 506 271 235 (Kürt)
Telek 232 118 114 (Yerli)
Tepecik 270 141 129 (YERLİ)
Tepeköy 257 138 119 (Kürt)
Tomarlı 860 420 440 (KARAPAPAK-TEREKEME )
Genel toplam: 20962 10651 10311
İdari yapı
Arpaçay'a bir belde ve 47 köy bağlıdır. Merkez belediyesinden başka Koçköy kasabasında da belediye teşkilatı vardır. İlçe belediyesinin kuruluşu 1927, Koçköy Belediyesi’nin kuruluşu ise 1972 yılında olmuştur. İlçe merkezi ve köylerin yerleşimi genellikle toplu ve düzlük olmakla beraber Akmazdam, Dağköy, Kardeştepe, Taşbaşı, Taşlıağıl, Melikköy, Karakale, Hasançavuş, Kıraç, Bacıoğlu ve Çıldır istikametindeki 8 köy dağlık karakter gösterir. 21 Kasım 1997 tarih ve 97/48293 sayılı müşterek kararname ile Çıldır ilçesine bağlı 8 köy ilçemize bağlanmış ve 40 olan köy sayısı 47'ye çıkmıştır.
İlçe Teşkilatı Bulunan Genel İdare Kuruluşları
Milli Eğitim Müdürlüğü, Tapu Sicil Müdürlüğü, Nüfus Müdürlüğü, Mal Müdürlüğü, Tarım İlçe Müdürlüğü, Müftülük, Adliye, Askerlik Şubesi, Sağlık Grup Başkanlığı, İlçe Jandarma Komutanlığı, İlçe Emniyet Amirliği, Posta İşleme Müdürlüğü, Türk Telekom, Meteoroloji Müdürlüğü, TEAŞ Müdürlüğü, TEDAŞ Başmühendisliği, Özel İdare Müdürlüğü, Köy Hizmetleri Bakımevi ve Karayolları Bakımevi.
Resmi kurumlardan Kaymakamlık Büroları, Mal Müdürlüğü, Tapu Sicil Müdürlüğü, Adliye ve Nüfus Müdürlüğü Hükümet Konağı'nda diğer kuruluşlar kendi binalarında hizmet vermektedir.
Dış bağlantılar
Kaynakça
|
|||||
